
Τι είναι
Η Κλίμακα Αξιολόγησης Σχολικής Ετοιμότητας για Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας - Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η. είναι το μοναδικό διαδικτυακό σταθμισμένο εργαλείο στην Ελλάδα, το οποίο αξιολογεί τη σχολική ετοιμότητα των παιδιών 4,5 έως 6,5 ετών.
Με τη χρήση του εργαλείου οι εκπαιδευτικοί:
- αξιολογούν τις επιδόσεις του παιδιού σε κρίσιμους τομείς, όπως στον προφορικό λόγο, στις δεξιότητες γραμματισμού, στις μαθηματικές και κινητικές δεξιότητες, καθώς και στις κοινωνικο-συναισθηματικές δεξιότητες
- συμβάλλουν τόσο στη μαθησιακή υποστήριξη των παιδιών κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο Νηπιαγωγείο όσο και στην ομαλή ένταξη και προσαρμογή τους στο Δημοτικό σχολείο
Αξιοπιστία και εγκυρότητα του εργαλείου
Η έρευνα στάθμισης του εργαλείου έγινε σε περίπου 1000 παιδιά που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και φοιτούσαν στο ελληνικό σχολείο. Η αναλογία του φύλου και της δημογραφικής περιοχής αντιπροσώπευε και την ποσόστωση του πληθυσμού, όπως παρουσιάζεται από την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία.
Κριτήρια αξιοπιστίας
Το εργαλείο πληροί τα βασικά κριτήρια αξιοπιστίας ως προς τη μέθοδο της εσωτερικής συνέπειας (δείκτης ω = 0,89) και τη μέθοδο εξέτασης-επανεξέτασης (οι συντελεστές συσχέτισης μεταξύ των βαθμολογιών κατά τις δύο χρονικές στιγμές ήταν πολύ υψηλοί – r = 0,86). Επίσης, προκειμένου η Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η. να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου ψυχομετρικού ελέγχου, πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος ως προς την εγκυρότητα περιεχομένου (Δείκτης Εγκυρότητας Περιεχομένου σε ποσοστό 83,3%), ο έλεγχος της δομής της Κλίμακας μέσω της επιβεβαιωτικής ανάλυσης (confirmatory factor analysis– CFA, χ2/df = 1,88, CFI = 0,950, SRMR= 0,056, RMSEA=0,060, ΔΕ 90% CI=0,053-0,067), όπου προέκυψε ότι η Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η. αποτελείται από δύο παράγοντες με έξι επιμέρους υποκλίμακες. Ως προς τη συγχρονική εγκυρότητα της Κλίμακας βρέθηκαν στατιστικά σημαντικά υψηλές συσχετίσεις μεταξύ των επιδόσεων των παιδιών στις υποκλίμακες της Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η. και των επιδόσεών τους σε αντίστοιχους τομείς στην Α’ δημοτικού, οι οποίοι αξιολογήθηκαν με μια ομάδα σταθμισμένων εργαλείων, με τις συσχετίσεις να φθάνουν στο επίπεδο σημαντικότητας του p<0,01. Τέλος, βρέθηκε ότι η Κλίμακα χαρακτηρίζεται από προβλεπτική εγκυρότητα, προβλέποντας τις Μαθησιακές και Κοινωνικές-συναισθηματικές δεξιότητες των ίδιων παιδιών στην Α’ Δημοτικού.
Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το εργαλείο και από ποιους;
Το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί:
- από τον εκπαιδευτικό
- για όλα τα παιδιά 4,5-6,5 ετών της τάξης στο πλαίσιο της χαρτογράφησης των δυνατοτήτων και των δυσκολιών τους, είτε σε όλα τα παιδιά
- σε συγκεκριμένα παιδιά για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις δυσκολιών προσαρμογής στις απαιτήσεις του Αναλυτικού Προγράμματος του Νηπιαγωγείου, μετά από αίτηση/συναίνεση του γονέα/κηδεμόνα
- από τους ειδικούς, όπως Ψυχολόγους, των Κέντρων Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.)
- από την Επιτροπή Διεπιστημονικής Υποστήριξης (Ε.Δ.Υ.), αφού συμπληρωθεί από τους εκπαιδευτικούς και αποσταλεί στα ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., προκειμένου να αποτυπωθεί το επίπεδο σχολικής ετοιμότητας του παιδιού που αξιολογείται.

Πώς χρησιμοποιείται το εργαλείο;
Το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε παιδί μέχρι και τρεις φορές κατά τη διάρκεια του έτους φοίτησης στο νηπιαγωγείο, τόσο για τα προνήπια όσο και για τα νήπια.
Η έκθεση προκύπτει αυτόματα κάθε φορά που συμπληρώνεται η Κλίμακα, ώστε ο/η εκπαιδευτικός να έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της εξέλιξης του παιδιού.
Εφόσον το ζητήσουν τα ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. ή ο/η ειδικός, το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά με έκδοση της έκθεσης.

Τι προσφέρει η χρήση του εργαλείου
Η Κλίμακα Αξιολόγησης Σχολικής Ετοιμότητας για Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας - Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η. συμβάλει τόσο στην έγκαιρη ανίχνευση και παρέμβαση όσο και στην υποστήριξη της σχολικής ετοιμότητας των παιδιών.
Με τη χρήση του εργαλείου οι εκπαιδευτικοί μπορούν:
- Να χαρτογραφούν στην αρχή της σχολικής χρονιάς τις δυνατότητες και τις δυσκολίες του κάθε παιδιού και να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν τη διδασκαλία τους, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των παιδιών
- Να διαπιστώνουν την πρόοδο του παιδιού εφόσον το επαναξιολογήσουν με την κλίμακα μετά από ένα τρίμηνο
- Να αξιολογούν το προφίλ του παιδιού στο τέλος της σχολικής χρονιάς ώστε να έχουν μια εικόνα σε σχέση με τη σχολική του ετοιμότητα
Πλεονεκτήματα του εργαλείου
Το εργαλείο περιλαμβάνει όλες τις δεξιότητες εκείνες που προβλέπουν τη Σχολική Ετοιμότητα και αναφέρονται στη σύγχρονη διεθνή και εγχώρια βιβλιογραφία. Αξιολογεί τον προφορικό λόγο, τις δεξιότητες γραμματισμού (ανάγνωση, γραφή, φωνολογική επίγνωση), τα μαθηματικά, τις κινητικές δεξιότητες, τις δεξιότητες αυτορρύθμισης και τις δεξιότητες αυτονομίας & κοινωνικής αλληλεπίδρασης.
Επιλέξτε εδώ για να δείτε τις μελέτες τεκμηρίωσης της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του εργαλείου (επιστημονικό άρθρο στο περιοδικό ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ) .
Η λεπτομερής περιγραφή της διαδικασίας χορήγησης και βαθμολόγησης των αποτελεσμάτων, βρίσκεται στον οδηγό της Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η στη διαδικτυακή πλατφόρμα της.
Περιγραφή του εργαλείου
Το εργαλείο περιλαμβάνει τα στοιχεία του παιδιού (ηλικία, φύλο, γλώσσα οποιαδήποτε άλλη στήριξη λαμβάνει το παιδί, κλπ.) και δύο υποκλίμακες, τις Μαθησιακές και τις Κοινωνικές-συναισθηματικές Δεξιότητες, η κάθε μία από τις οποίες περιλαμβάνει ξεχωριστούς τομείς και κριτήρια βαθμολόγησης. Η βαθμολογία προκύπτει τόσο για τις δύο ξεχωριστές υποκλίμακες όσο και ως συνολική βαθμολογία Σχολικής Ετοιμότητας.
Μαθησιακές Δεξιότητες
Οι Μαθησιακές Δεξιότητες εμπεριέχουν 56 κριτήρια συνολικά και περιλαμβάνουν τέσσερις τομείς: τον Προφορικό Λόγο, τις Δεξιότητες Γραμματισμού, τις Μαθηματικές Δεξιότητες και τις Κινητικές Δεξιότητες.
Κοινωνικές-συναισθηματικές Δεξιότητες
Οι Κοινωνικές-συναισθηματικές Δεξιότητες εμπεριέχουν 28 κριτήρια συνολικά και περιλαμβάνουν δύο τομείς: τις Δεξιότητες Αυτορρύθμισης & τις Δεξιότητες Αυτονομίας & Κοινωνικής Αλληλεπίδρασης.


Εκπαίδευση
Κάθε εκπαιδευτικός για να μπορεί να χρησιμοποιήσει την Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η. θα πρέπει να ολοκληρώσει με επιτυχία ένα ασύγχρονο διαδικτυακό σεμινάριο.
Στο σεμινάριο αυτό, ο/η εκπαιδευτικός θα ενημερωθεί για τα ακόλουθα θέματα:
- Επιστημονική τεκμηρίωση του εργαλείου
- Γενικές οδηγίες χορήγησης
- Επεξήγηση της δομής της αναφοράς
- Χρήση, συμπλήρωση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων
Ποιοι είμαστε
Επιστημονική Ομάδα

Δέσποινα Τσαούση
Διδάκτωρ του Τμήματος Ψυχολογίας
Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ασημίνα Μ. Ράλλη
Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας
Τμήμα Ψυχολογίας
Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Ρούσσος
Καθηγητής Γνωστικής Ψυχολογίας & Κυβερνοψυχολογίας
Τμήμα Ψυχολογίας
Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Φαίη Αντωνίου
Καθηγήτρια Παιδαγωγικής Ψυχολογίας των Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες
Παιδαγωγικό Τμήμα Β'βάθμιας Εκπ/σης
Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Υλοποίηση
H ομάδα της εταιρίας INTE*LEARN η οποία αποτελείται από προγραμματιστές, εκπαιδευτικούς σχεδιαστές, γραφίστες, ψηφιοποίησε το τεστ και το αυτόματο σύστημα βαθμολόγησης.
Παράλληλα, υλοποιεί τα e-learning μαθήματα και είναι υπεύθυνη για την οργάνωση των σεμιναρίων.
Συχνές ερωτήσεις
Σταθμισμένα ονομάζουμε τα εργαλεία που συγκρίνουν τις ατομικές επιδόσεις με την κατανομή των επιδόσεων ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος από το γενικό πληθυσμό της ίδιας ηλικιακής ομάδας, το οποίο αποτελεί την ομάδα αναφοράς (δείγμα στάθμισης).
Δηλαδή, αντί να συγκρίνουμε την επίδοση ενός παιδιού (π.χ. του Γιάννη) με την επίδοση του αδελφού του ή του συμμαθητή του μας δίνουν τη δυνατότητα να τη συγκρίνουμε με μια μεγαλύτερη ομάδα παιδιών της ίδιας ηλικίας με τη δική του, από ολόκληρη την επικράτεια. Κατ΄αυτόν τον τρόπο μπορούμε να βγάλουμε καλύτερα συμπεράσματα για την πρόοδό του και τις τυχόν ανάγκες του.
Βιβλιογραφικές αναφορές
Ράλλη, Α. Μ. και Τσαούση, Δ. (2023). Σχολική ετοιμότητα: οριοθέτηση, αξιολόγηση και παρέμβαση. Στο Αντωνοπούλου Αικ. (Επιμ.), Προβληματισμοί και προτάσεις στο χώρο της παιδαγωγικής επιστήμης. Διάδραση.
Tsaoussi, D., Ralli, A. M., Roussos, P., & Antoniou, F. (2023). School Readiness Assessment Scale: construction and Psychometric properties. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society, 28(1), 292–315.
Τσαούση, Δ., Ράλλη, Α.Μ., Ρούσσος, Π., & Αντωνίου, Φ. Η Κλίμακα Αξιολόγησης Σχολικής Ετοιμότητας για Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας (Κ.Α.Σ.Ε.Π.Π.Η.) (2022). Ανακοίνωση στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα: σύγχρονες προκλήσεις και προβληματισμοί», Ιωάννινα, 13-15 Μαΐου 2022.
Τσαούση, Δ., Ράλλη, Α.Μ., Ρούσσος, Π., & Αντωνίου, Φ. Κλίμακα Αξιολόγησης της σχολικής ετοιμότητας: σχεδιασμός, περιγραφή και ψυχομετρικά χαρακτηριστικά (2019). Ανακοίνωση στο 17ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Αλεξανδρούπολη, 15-19 Μαΐου 2019.
Tsaoussi, D., Ralli, A. M. (2015). The assesment of school readiness: A pilot study - Η αξιολόγηση της σχολικής ετοιμότητας των παιδιών: Μια πιλοτική μελέτη. Στο Dilemmas and Opportunities in Special Education. Grigoris.
